پایتخت مادها

دوران  باستان حدود 500/1  سال (هزاره قبل از میلاد تا ظهور اسلام) را شامل می‌شود و محدوده جغرافیایی وسیعی را در بر می‌گیرد که از یک طرف شهرهای آسیای میانه در سمت شرق، و از طرف دیگر، کرانه‌های دجله و فرات در سمت غرب را شامل می‌شود.

در این دوره، که از مهمترین دوره های سیاسی کشور کهنسال ایران است، شهرهای متعددی با ویژگیهای مختلف به مرکزیت درآمده و یا به پایتختی ایران انتخاب شده‌اند. بقایای شهرهایی نظیر مرو، نسا، صد دروازه، اصطخر، مدائن، تخت سلیمان، نیشابور و امثال آنها، که حاصل کاوشهای باستان شناختی 50 سال اخیر و همچنین تحقیقات به جای مانده از مورخین است، حکایت از عظمت و شکوه این شهرها در آن روزگاران دارد.

مرز سیاسی ایران از دوران باستان تا دوران معاصر دستخوش تغییرات زیادی بوده و عمدتاً نیز محدود شده است، لذا باید حتی‌المقدور شهرهایی مورد بررسی قرار گیرند که در محدوده مرزهای سیاسی کنونی ایران زمین واقع شده باشند. همچنین با توجه به اینکه سلسله‌ها و حکومتهای مختلف، پایتختهای متفاوتی داشته اند. پایتختهای باستانی در قالب حکومتهای ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

 

پایتخت مادها

هرودت مورخ یونانی می گوید مادها که در اواسط نیمه دوم و یا اوایل هزاره اول قبل از میلاد به ایران آمده اند، دارای حکومت مرکزی و پایتخت نبوده‌اند و تا هنگامی که دیوکس، یکی از داوران خردمند یکی از روستاها با به کارگیری تمهیدات زیرکانه موفق شد به عنوان نخستین پادشاه برگزیده شود، در روستاها زندگی می‌کردند . به فرمان دیوکس، کاخی با استحکامات لازم بنا شد و مردم نیز در شهر مستحکمی که گرداگرد کاخ ایجاد شده بود مستقر شدند. این شهر همان هگمتانه قدیم، یا به زبان یونانی اکباتان، یا همدان امروزی است. هرودوت به طور دقیق توضیح می دهد که شهر به وسعت آتن و روی تپه واقع شده بود. این شهر شامل هفت دیوار دایره‌ای شکل متحدالمرکز بود. هر دیوار داخلی بلندتر از دیوار خارجی بود و کاخ در میان بلندترین دیوار داخلی قرار داشت. جان پناههای دیوارها، به رنگهای گوناگون رنگامیزی شده بود. دیوار ماقبل آخر، نقره‌ای و درونی‌ترین دیوار و کاخ طلایی رنگ بود.

نوشی جان در جنوب همدان، گودین تپه در شرق کرمانشاه و باباجان در لرستان، مراکز مهمی از هزاره اول قبل از میلاد می باشند، که از میان آنها نوشی جان اهمیتی بیشتر از دیگر محلها داشته است اما هیچ یک از آنها قادر به همتایی با هگمتانه نبودند. شهر کهنسال شوش نیز که از هزاره چهارم ق، م، وجود داشته و پایتخت پادشاهی ایلام بوده، بنا بر روایات متون آشوری، در سال 640 قبل از میلاد به دست آشوریان به کلی با خاک یکسان شد (هوف، نظری اجمالی به پایتختهای قبل از اسلام).

/ 0 نظر / 12 بازدید