حمید صوفی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ حمید صوفی
آرشیو وبلاگ
      اینجا ازناست* (این وبلاگی گردشگری ، تاریخی و اجتماعی است)
شهرستان ازنا درانقلاب اسلامی 57 نویسنده: حمید صوفی - یکشنبه ۳٠ امرداد ۱۳٩٠

ازنا در انقلاب اسلامی 57

اولین جرقه های انقلاب اسلامی‌‌در ازنا توسط شهید آیت الله محمدحسین صادقی در سال 1341 همزمان با آغاز حرکت امام خمینی (ع) زده شد. مبارزات مردم ازنا علیه حکومت پهلوی پس واقعه 17 شهریور سال 57 به اوج خود رسید، آنها در محرم سال 57 تظاهرات باشکوهی علیه حکومت پهلوی برگزار نمودند. کارگران شرکت نفت ازنا  نیزدر اعتراض به رژیم شاهنشاهی سه روز اعتصاب کردند. پس از فرار شاه در 26 دی ماه، جلسه ای با حضور انقلابیون ازنا در مسجد سجادیه راه آهن برگزار گردید و کمیته انقلاب اسلامی ازنا ‌‌تشکیل گردید.

در شب 21 بهمن  نیروهای کمیته انقلاب اسلامی ازنا ژاندارمری ازنا را تصرف و مقر کمیته را به آنجا انتقال دادند شهید صادقی از جانب امام خمینی (ره) به عنوان اولین قاضی دادگاه انقلاب اسلامی‌‌شهرهای ازنا والیگودرز منصوب گردید. در ازنا نیروهای حامی بنی صدر، با تأسیس دفتر هماهنگی با رئیس جمهور در کنار نیروهای مجاهدین خلق علیه نیروهای انقلابی فعالیت می‌‌کردند . ازجمله اقدامات آنها مشکل واغتشاش هنگام سفر آقای هاشمی‌‌رفسنجانی به ازنا در زمستان 59، ، تجمعات و راهپیمایی های غیرقانونی و ایجاد درگیری های متعدد با نیروهای حامی‌‌انقلاب از جمله در خردادماه 1360بود. سازمان مجاهدین خلق  بعد از پیروزی انقلاب با ایجاد تشکیلات و عضوگیری در میان جوانان، دانش آموزان و معلمان، برای کسب قدرت تلاش کرد آنها چندین عملیات تروریستی نیز در ازنا انجام دادند.

علی‌رغم اینکه قبل وبعد از پیروزی  انقلاب اسلامی حوادث و رویدادهای مهمی در ازنا رخ داده، کتاب چندانی درباره این حوادث نگاشته نشده است. تنها در کتاب  انقلاب اسلامی‌‌درلرستان، اثر حمیدرضا دالوند، از انتشارات «مرکز انتشارات انقلاب اسلامی‌‌»، گذرا به برخی از این حوادث اشاره شده است
 بیشتر مطالب واطلاعات این کتاب درباره مردم منطقه غرب لرستان است که از نظر نژادی، فرهنگی و جغرافیائی با مردم منطقه شرق متفاوت  هستند. 


در این کتاب، به مبارزات و تظاهرات شرق لرستان به صورت گذرا اشاره شده است.حتی مبارزات مردم بروجرد که قابل توجه است به صورت کامل بیان نشده‌اند. دراین کتاب ، درمجموع کلمه «ازنا» 4 مرتبه استفاده شده است. شهرستان ازنا از طرف شمال به استان مرکزی (شهرستان خمین و شازند) از طرف شرق به شهرستان الیگودرز، از طرف غرب، به شهرستان درود و از طرف جنوب به ارتفاعات اشترانکوه محدود می‌‌گردد. 


این شهرستان به دو بخش چاپلق و مرکزی تقسیم شده و دارای دو نقطه شهری ازنا و مومن آباد است. مردم ازنا به خاطر ستم خان‌ها و حاکمان محلی، نظام اباحه گیری و وجهه ضداسلامی حکومت پهلوی از سال1341 علیه آن به مبارزه برخاستند. وجود روحانیان مبارز در ازنا در شروع این حرکت بسیاراثر گذار بوده است به گونه ای که پیش از انقلاب  اسلامی ‌‌چندین کانون مبارزه علیه رژیم پهلوی در  ازنا فعالیت داشته اند.     
این مبارزات ابتدا به صورت مخفیانه بود ولی با اوج گیری نهضت اسلامی‌‌علنی گردید و درسال 1357 به اوج خودرسید. در این مقاله به شرح حوادث مربوط انقلاب  اسلامی در شهرستان ازنا می پردازیم.

شکل‌گیری مبارزات مردم ازنا علیه رژیم پهلوی


انقلاب اسلامی‌‌در ازنا شهید آیت الله محمدحسین صادقی در سال 1341 مصادف با آغاز حرکت امام خمینی (ره) آغاز می‌شود. وی یکی از مقلدین حضرت امام (ره) بود و مبارزه خود را در مخالفت با لوایح شش گانه، موسوم به انقلاب سفید در سال 1341 آغاز کرد و در برپایی تجمعات و تظاهرات و اعتراضات مردمی‌‌علیه جریان رفراندم شاه در قم نقش داشت. (2/ بنیادی ، 1386: 32)
چندسال بعد یکی از عوامل رژیم در سال 1347 وی را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داد، که این اقدام باعث شد مردم ازنا به حمایت از ایشان وارد شوند و شخص ضارب برای مدتی از ازنا متواری شد. (مصاحبه های شماره 3و11)
در سال 1348 دو تن از معلمان غیر بومی، ‌‌بهنام رفیعیان و نظری با هماهنگی شهید صادقی، اقدام به برگزاری جلسات قرآن و روضه نموده و بعد از اتمام جلسه علیه رژیم و پهلوی تبلیغ می‌‌کردند. با اوج گیری مبارزات مردمی، شهید صادقی اعلامیه ها و نوارهای سخنرانی حضرت امام خمینی (ره) را به منطقه آورد که به‌وسیله اقوام و نزدیکان خود تکثیر می‌‌کرد و در روستاهای منطقه میان افراد مورد اعتماد و توزیع می‌‌نمود.  (مصاحبه شماره 19)


از دیگر محافل انقلابی در آن دوران جلسات هفتگی تلاوت قرآن بوده که مرحوم حاج حسین گلابی و شهید علی آبادی کارمند راه آهن در این جلسات به فعالیت علیه رژیم می‌‌پرداختند. مرحوم گلابی نیز از عوامل پخش اعلامیه ها و نوارهای سخنرانی حضرت امام (ره) در منطقه بود. وی بخاطر این نوع فعالیت ها چند بار مورد سوء ظن ساواک قرار گرفت و منزلش مورد تفتیش واقع ‌‌شد، ولی مأموران ساواک به سند خاصی دسترسی پیدا نکردند. (مصاحبه شماره 1 و3و11) 


شهید ابراهیم مهدوی و ابوالحسن صادقی برای اولین بار در سال 1356 عکس حضرت امام (ره) را دو طرف محراب مسجد امام حسن مجتبی (ع) چالسپار نصب کردند که با رسیدن این خبر به ژاندارمری، استوار نادری با کفش وارد مسجد شده و با فحاشی به کسانی که این عکس را نصب کرده اند، عکس های نصب شده را پاره می‌‌کند. 


در همان ایام، نوجوانانی مانند ابوالقاسم صادقی و رضا صادقی، شبانه به شعار نویسی علیه رژیم اقدام می‌کردند و با کلیشه عکس امام (ره) را روی دیوار می‌‌انداختند. 
اولین راهپیمای مردم ازنا علیه رژیم شاهنشاهی در بهار 1357 از میدان راه آهن تا قبرستان چالسپار برگزار شد. در این رویداد، برای اولین بار جوانان ازنایی با علیه رژیم پهلوی شعار دادند. (مصاحبه شماره  11) 


آتش سوزی سینما رکس آبادان و بازداشت شهید صادقی


مرداد 1357 سینما رکس آبادان به آتش کشیده شد و رژیم سعی کرد این واقعه را به نیروهای انقلاب ربط دهد. شهید صادقی پس از این حادثه با سخنرانی در ازنا اعلام کرد که این جنایت توسط عمال رژیم پهلوی انجام شده است. پس از این سخنرانی، مأموران ساواک به منزل وی یورش برده دستگیرش کردند؛ ولی با برانگیخته شدن روحیه انقلابی مردم در منطقه، ساواک به اجبار ایشان را آزاد می‌‌کند. (www.Tebyan.net

هفده شهریور و اوج گیری حرکت مردمی‌‌در ازنا


پس از راهپیمایی 17 شهریور مردم تهران و کشتار آنها به دست عوامل رژیم، تعدادی از کارمندان شرکت نفت و  آموزش و پرورش با نصب بلندگو بر یک وانت اقدام به قرائت بیانیه ای در حمایت از رژیم پهلوی و محکومیت حرکت انقلابی مردم در 17 شهریور می‌‌کنند. در این بیانیه، مردم شرکت کننده در تظاهرات را  مشتی وطن فروش خائن خوانده شدند. (مصاحبه شماره 1 و 3) 


این حرکت، باعث خشم مردم ازنا ‌‌شد. طوری که 25 شهریور با برگزاری تظاهرات با مأمورین ژاندارمری درگیر شدند و در 26 شهریور 1357 به  مغازه های مشروب فروشی واقع در میدان اصغر آباد حمله کرده، شیشه های آنها را شکستند و  آنجا را آتش زدند. این ماجرا با دخالت نیروهای ژاندارمری پایان ‌‌پذیرفت. همان شب ساعت 30: 22 در ازنا ماه گرفتگی روی داد؛ مردم بنا به سنتی دیرینه به پشت بام رفته و ضمن ضربه زدن به پشت آسیاب و وسایل فلزی و ایجاد سر و صدا برای گشوده شدن ماه، شعارهای ضد حکومتی سر دادند و به دنبال آن 5 نفر دستگیر شدند. (6/ دالوند، ج 2، 1385: 181) 
با شروع سال تحصیلی در مهر 57 برخی از معلمان انقلابی مانند حسین سالاروند، مصیب کاشی، مصطفی آسترکی و محمود آسترکی مسائل روز کشور را به دانش آموزان انتقال داده و دانش آموزان را با انقلاب آشنا می‌‌کنند وعملاً دانش آموزان را وارد مبارزه با رژیم می‌‌کنند. بطوری که بعد از 16 آبان دانش آموزان مدارس را به تعطیلی کشانده و به جای حضور در مدارس در راهپیمایی شرکت می‌‌کنند. (همان: 303) 
حجت الاسلام شهید محمد حسین صادقی، حجت الاسلام احمدی میانجی و حجت الاسلام کرمی، ‌‌پیشاپیش مردم ازنا در راهپیمایی ها شرکت  می¬کردند. شهید صادقی در سخنرانی ها و مجامع عمومی‌‌علناً شاه را به تحقیر و به جای کلمه شاه از شین الف (شا) استفاده می‌‌کردند حجت الاسلام احمد میانجی نیز در سخنرانی های انقلاب خود ضمن افشای ماهیت قدرت های استکباری، از انگلستان به عنوان اَنگلستان یاد می‌‌نمودند. (6/ دالوند، 1385، 250) 
در ازنا شهربانی وجود نداشت، مأموران ژاندارمری وظیفه برخورد با راه پیمایی کنندگان  را برعهده داشتند. فرمانده ژاندارمری ازنا ستوان حسن زاده، کمابیش به انقلاب تعلق خاطر داشت و در حالی که سعی در اجرای اوامر مافوقان خود را داشت، با مردم نیز مدارا می‌‌کرد. (مصاحبه های شماره 1 و 3 و 12)

محرم 57 در ازنا 


با فرارسیدن محرم در سال 57 امام خمینی (ره) با صدور پیامی مردم را به راهپیمایی در این روز بزرگ دعوت کرد. (11/ کوثر، 1374، ص 480) 
پس پیام امام، بر شدت راهپیمایی ها و تظاهرات مردم ازنا نیز افزوده شد. روحانیون در جلسات عزاداری، ضمن تبیین اهداف قیام امام حسین (ع) به افشای ماهیت پلید حکومت شاهنشاهی می‌‌پرداختند و مردم پس از مراسم عزای امام حسین (ع)، علیه رژیم راهپیمایی و تظاهرات کردند. این راهپیمایی ها در روز تاسوعا و عاشورا به اوج خود رسید. در روز تاسوعا مأموران ژاندارمری سعی در متفرق کردن مردم کردند و فرمانده ژاندارمری شهید صادقی را که پیشاپیش مردم حرکت می-کرد. با اسلحه کمری خود تهدید به مرگ کرد. (2/ بنیادی، 1386 :87 )

در روز عاشورا مردم علاوه بر شعارهای انقلابی، پلاکاردی را حمل می‌‌کردند که روی آن «درود بر خمینی، مرگ بر شاه» نوشته شده بود. عوامل رژیم برای آرام کردن جو شهر سعی کردند حجت الاسلام احمدی میانجی و حجت الاسلام صادقی را بازداشت کنند. حجت الاسلام احمد میانجی، بازداشت شد ولی آنها موفق به بازداشت شهید صادقی نشدند و او ازنا را به مقصد سنجان اراک ترک نمود. (2/ بنیادی، 1386 ، 37)

اعتصاب کارگران پخش فرآورده های نفتی و مرکز انتقال نفت ازنا


همزمان با به اوج رسیدن حرکت انقلابی مردم ازنا، کارگران شرکت پخش و پالایش نفت ازنا به رهبری سید علی سبحانی اراکی سه روز اعتصاب کرده و در این مدت اجازه تخلیه یا بارگیری را به قطارها و ماشین های حمل سوخت را ندادند. در پی این اعتصاب، ساواک الیگودرز برای بر هم زدن آن دست به کار می‌‌شد ولی هنگام ورود به شرکت نفت، با کارگران درگیر شده و آنها اجازه ورود نیروهای ساواک را نمی‌‌دهند در همین زمان یک بالگرد نظامی‌‌برای سوخت گیری در شرکت نفت ازنا فرود می‌‌آید. ولی کارگران، سوخت در اختیار هلی کوپتر قرار نمی‌‌دهند. آن‌گاه هلی کوپتر دیگری که حامل سوخت برای هلی کوپتر اول بوده، در شرکت نفت ازنا فرود آمده و سوخت بالگرد اول را تأمین می‌کند. کارگران بعد از سه روز، به علت سرمای شدید منطقه و برای کمک به مردم از اعتصاب خود دست کشیدند. (مصاحبه های شماره 1 و2 )


تظاهرات در روستای مرزیان 


جوانان انقلابی روستای مرزیان واقع در ده کیلومتری شهر ازنا آذرماه 1357 اقدام به برگزاری تظاهرات نمودند. در آن ایام برپایی تظاهرات و راهپیمایی در اکثر روستاهای ازنا یک امر طبیعی بود (6/ دالوند، 1385؛ 250) اما انجام تظاهرات در روستای مرزیان که محل اصلی اقامت خوانین فولادوند بود از اهمیت بیشتری داشت. فردای آن روز برخی از افراد شرور و عوامل خوانین، با چوب و اسلحه سرد و با سردادن شعار «جاوید شاه» در گذرگاه های اصلی روستا اقدام به تظاهرات می‌کردند و با برخی از جوانان انقلابی از جمله شهید شفیعی درگیر می‌‌شدند. این درگیری با وساطت ریش سفیدان روستا خاتمه می‌‌یافت ولی جوانان انقلابی این روستا مجدداً در بعدازظهر همان روز تجمع و اقدام به برپایی تظاهرات علیه رژیم شاه می‌‌کردند. (مصاحبه شماره 10)

جریان های مارکسیستی در ازنا


برخی از دبیران آموزش و پرورش که دارای گرایشات مارکسیستی بودند، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی‌‌با جذب تعدادی از دانش آموزان اقدام به تشکیل جلسات مخفیانه می‌‌نمودند. این افراد مانند سایر مردم در تظاهرات قبل از انقلاب شرکت می‌‌کردند و مخالفت خود با رژیم شاهنشاهی را نشان می‌‌دادند. این افراد با حکومت پهلوی مشکل داشتند و علیه این رژیم به فعالیت می‌‌پرداختند، ولی هیچ گاه با مردم هم آوا نشدند و در جریان های مذهبی راه نیافتند. (مصاحبه  های شماره 1 و3 )

تشکیل کمیته انقلاب اسلامی‌‌در ازنا 


پس از فرار شاه در 26 دی ماه 57، حجت الاسلام احمدی میانجی آزاد شد و با آزادی او بر شدت راهپیمایی ها و تظاهرات افزوده شد. در همین ایام جلسه ای با حضور حجت السلام میانجی و صد نفر از انقلابیون در مسجد سجادیه راه آهن برگزار شد و کمیته انقلاب اسلامی با اعضای زیر تشکیل شد: 

شهید آیت الله صادقی/روحانی
حاج حسین گلابی/بازاری 
حاج تولایی/بازاری 
حسین سالاروند/ معلم 
عزت جلالی/کارمند بهداری
حاج علی بیات/کارمند شرکت نفت
سلطان‍ژاد  صالحی پور/معلم 
محمود مرزبان/محصل
شهید مصطفی علی آبادی/کارمند

بعد از مدتی تعداد دیگری از جوانان انقلابی، جذب کمیته انقلاب اسلامی ‌‌شدند و شاخه نظامی‌‌کمیته انقلاب اسلامی‌‌را تشکیل دادند (مصاحبه شماره 1 و3و11)

بازگشت امام خمینی (ره) به ایران و بازتاب آن در ازنا


مردم ازنا در 9 بهمن 1357 در اعتراض به بسته شدن فرودگا‌ه‌ها و ممانعت از ورود امام خمینی به کشور تظاهرات پرشوری برپا کردند. (4/ حسینیان، 1383: 754) 
مردم در 12 بهمن در حالی که از خوشحالی در پوست خود نمی‌‌گنجیدند؛ خیابان های اطراف میدان اصغر آباد (شهید صادقی فعلی) را آب و جارو کرده و در خیابان‌ها گل و گلدان نهاده بودند و از تلویزیونی که در این میدان نصب کرده بودند صحنه ورود امام (ره) را تماشا می‌‌کردند. جوانان انقلابی هم با نصب عکس امام (ره) بر روی سینه هایشان و بازوبند انتظامات روی بازوهایشان به برقراری نظم کمک می‌کردند.  (مصاحبه شماره 11)

تظاهرات مردم ازنا در حمایت از بارزگان

 
امام خمینی (ره) بعد از بازگشت به ایران در بهشت زهرا (س) به مردم بشارت دادند که «من دولت تعیین می‌‌کنم، من به پشتیبانی این ملت دولت تعیین می‌‌کنم.» سرانجام روز موعود فرا رسید و امام خمینی (ره) در شب 15 بهمن سال 57 اعضای شورای انقلاب را فراخواندند و به رایزنی پرداختند. این جلسه از ساعت 17 تا 23 شب در پشت درهای بسته ادامه یافت و نخست وزیری بازرگان تصویب گردید. صبح روز پانزدهم یکی از اعضای بیت امام خمینی (ره) خبر نخست وزیری بازرگان را منتشر کرد. امام خمینی (ره) در حکم نخست وزیری بازرگان و سخنرانی معارفه تصریح کردند که، نخست وزیری بازرگان پیشنهاد شورای انقلاب اسلامی‌‌بوده است. امام خمینی (ره) در روز شانزدهم بهمن، بعد از معارفه مهندس بازرگان، مردم را به حمایت از دولت دعوت کردند و فرمودند: «من بعد از تشکر از ملت ایران که در این مدت طولانی رنج و زحمت بردند و با دادن خون خودشان برای اسلام خدمت کردند. مطلبی هست که می‌‌خواهم به عرض ملت برسانم، و آن این است که نظر خودشان را درباره دولت آقای مهندس بازرگان، که دولت شرعی و اسلامی‌‌است اعلام کنند، هم به وسیله مطبوعات و هم تظاهرات آرام در شهرها و دهات. هرجا که مسلمان هست نظر خودشان را راجع به دولت اسلامی‌‌آقای مهندس بازرگان اظهار کنند.» (5/ خلیلی، 1387: 317 - 323) به دنبال این درخواست امام فردای آن روز (هفدهم بهمن) تظاهرات گسترده ای در اکثر شهرهای کشور ازجمله شهر ازنا برگزار گردید که تظاهر کنندگان با شعار «بازرگان، بازرگان حکومت مبارکت» و «مهدی بازگان، این مرد با ایمان، نخست وزیر ایران» به درخواست امام لبیک گفتند (4/ حسینیان، 1383: 849)

تسخیر ژاندارمری ازنا در 22 بهمن 1357


در شب 21 بهمن که اکثر پادگان های کشور به تسخیر مردم در آمده بودند، ستوان حسن زاده فرمانده ژاندارمری ازنا، توجه به نگرانی از تسخیر ژاندارمری توسط اراذل و اوباش و مصادره اسلحه ها و مهمات ژاندارمری توسط آنها، به اعضای کمیته انقلاب، پیشنهاد تحویل ژاندارمری و تحویل اسلحه ها و مهمات آن را میداد گفت: «از این می‌‌ترسم که افراد انقلابی نما به ژاندارمری حمله کنند که در صورت برخورد با آنها، شایعه برخورد با مردم انقلابی پخش می‌‌شود و در صورت عدم برخورد با آنها، اسلحه ها و مهمات ژاندارمری در دست این افراد قرار می‌‌گیرد؛ لذا شما (اعضای کمیته انقلاب) با تحویل گرفتن ژاندارمری از این اتفاق جلوگیری کنید.» سپس آقای مصطفی آسترکی و برخی از جوانان انقلابی به ژاندارمری مراجعه کرده و ضمن تحویل لوازم و تجهیزات ژاندارمری، اعم از نظامی‌‌و غیر نظامی، مقر کمیته انقلاب اسلامی‌‌را به ژاندارمری انتقال دادند و عملاً از روز 22 بهمن کمیته انقلاب اسلامی‌‌ اداره شهر ازنا را به عهده گرفت. این کمیته در اولین حرکت آقای سلطانمراد صالح پور که یکی از اعضای کمیته انقلاب اسلامی‌‌ازنا بود، به عنوان شهردار ازنا منصوب کرد.

 محاکمه عوامل رژیم پهلوی در ازنا


پس از تثبیت نسبی امور مملکت به منظور برخورد با عوامل رژیم گذشته و ضد انقلاب، شهید صادقی از جانب امام خمینی (ره) در تاریخ 14/3/58 به عنوان اولین قاضی دادگاه انقلاب اسلامی‌‌شهرهای ازنا والیگودرز منصوب شد.(2/ بنیادی، 1386: 51) محاکمه و مجازات رئیس ساواک الیگودرز و برخی از عوامل جنایتکار رژیم گذشته، اعدام یکی از خوانین منطقه به علت فساد  وتجاوز به عنف در مهر ماه سال1358، بازداشت و محاکمه و حبس و مصادره اموال یکی دیگر از خوانین منطقه و محاکمه و تبعید برخی از عوامل خوانین  از اقدامات ایشان در این سِمت بود.

کودتای نوژه و عوامل مرتبط با آن در ازنا 


کودتای نوژه طرحی بود که توسط تنی چند از افسران ارتش و ژاندارمری با تمرکز افسران نیروی هوایی به منظور سرنگون کردن انقلاب اسلامی‌‌و به قدرت نشاندن شاپور بختیار طراحی شده بود و توسط ستادی در پاریس هدایت می‌‌شد. 
قبل از اجرای کوتاه برخی از خوانین منطقه به بهانه تفریح در منطقه عمومی‌‌دریاچه گهر در روستای دامنه اشترانگوه جلساتی برای ایجاد آمادگی لازم پس از کودتا برگزار کردند. مرکزیت فعالیت های آنها در روستای چمن سلطان از توابع الیگودرز بود. پس از شکست کودتا و افشا شدن ماهیت کودتاچیان و همدستان آنها، چند تن از کارمندان شرکت نفت ازنا بدلیل همکاری و همدستی با آنها بازداشت شدند. (مصاحبه شماره 1)

فرمان امام خمینی (ره) برای رسیدگی به مشکلات مردم منطقه ازنا 


امام خمینی (ره) به علت فقر و محرومیت و عقب ماندگی شدید منطقه و مشکلاتی که به خاطر تقسیم اراضی خوانین ایجاد شده بود و نیز بخاطر مشکلاتی که ضد انقلاب درصدد ایجاد آنها بودند، طی حکمی حجت الاسلام مهدی کروبی را مأمور رسیدگی به مشکلات منطقه ازنا و الیگودرز کردند. وی از اعضای دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی‌‌ تهران بود و با محبوبیتی که به خاطر این انتصاب کسب کرد، توانست به عنوان اولین نماینده مردم الیگودرز وارد مجلس شورای اسلامی‌‌شود (مصاحبه 1 و 3 و11) 
متن حکم امام به ایشان به این شرح است:


بسمه تعالی
جناب مستطاب حجت الاسلام آقای حاج شیخ مهدی کروبی دامت افاضاته 
«طبق اطلاع واصله در منطقه الیگودرز مشکلاتی پیش آمده با توجه به اطلاعات و سوابقی که جنابعالی از منطقه دارید مقتضی است مسافرتی به الیگودرز و همچنین ازنا و مناطق عشایری آن حدود بنمایید. و در رفع مشکلات و ایجاد امنیت در آن منطقه به نحو صلاح می‌‌دانید با مشورت علمای اعلام منطقه و افراد ذی صلاح اقدام نمایید و به امور مستضعفین و نیازمندی های ایشان، از نظر عمران و آبادی و سایر احتیاجاتشان رسیدگی کرده و از طریق کمیته امداد و احیاناً اگر احتیاجی بود با تماس گرفتن با جناب آقای نخست وزیر و سایر وزرا و مقامات مربوطه در رفع نیازمندی های ایشان اقدام کوشش کنید.از خدای تعالی موفقیت جنابعالی را در این راه خواستارم». 
روح الله الموسوی الخمینی 
(10/صحیفه نور، ج9: 66)


تحرکات ضد انقلاب در ازنا


چند ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی‌‌برخی از خوانین خرده پا با همراهی برخی از عوامل وابسته به رژیم گذشته پس از  برگزاری جلساتی در منزل یکی از خوانین (پارک شهاب) و با تهیه اسلحه و مهمات اقدام به فعالیتهای ضد انقلابی کردند. 
کمیته انقلاب در حین برگزاری یکی از این جلسات، منزل مذکور را مورد محاصره قرار داد و یکی از خوانین به همراه تنی چند ازعوامل رژیم گذشته بازداشت ‌‌شدند. از منزل فوق مقادیر زیادی مهر ادارات دولتی، مواد مخدر و اسلحه کشف شد. گزارش این اتفاقات به کمیته مرکزی انقلاب اسلامی‌‌در تهران ارسال شد و آقای کروبی، نماینده امام (ره) در منطقه، مأمور رسیدگی به این قضیه شد. (مصاحبه های 1، 7، 23) 
این افراد پس از محاکمه در دادگاه انقلاب اسلامی‌‌الیگودرز به حبس و تبعید و مصادره اموار محکوم شدند.(8/ سمیعی، 1382: 782)

تشکیل برخی از ادارات در ازنا و نهادها در ازنا 


با تلاش¬ها و پیگیری های شهید صادقی آرام آرام از تابستان 1358 برخی از ادارات همچون جهاد سازندگی، کمیته امداد، بنیاد شهید، ثبت احوال و بنیاد مسکن در ازنا مستقر شدند. اکثر اعضای کمیته انقلاب که کارمند، کشاورز، کاسب و یا دانش آموز بودند به فعالیت های قبلی خود باز  گشتند و لذا برخی از اعضای کمیته انقلاب با مراجعه به سپاه انقلاب اسلامی‌‌خرم آباد خواستار تأسیس سپاه در ازنا ‌‌شدند تا در این شکل وظایف کمیته انقلاب به سپاه محول شود. در اواخر شهریور 1358 یک هیئت سه نفره از سپاه خرم آباد بعد از تحقیقات اولیه به ازنا سفر نموده و حاج مصطفی آسترکی را به عنوان فرمانده و حاج روح الله نوری را به عنوان قائم مقام سپاه و معاون عملیات و سید حسن عظیمی‌‌را به عنوان مسئول واحد پشتیبانی سپاه در ازنا انتخاب کردند. به این ترتیب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی‌‌پایگاه ازنا زیر نظر فرماندهی منطقه 8 خوزستان لرستان در محل میدان راه آهن شروع به فعالیت کرد.

ریاست جمهوری بنی صدر و تبعات آن در ازنا


در بهمن سال 1358 انتخابات عمومی‌‌برای تعیین اولین رئیس جمهور برگزار شد و ابوالحسن بنی صدر بعنوان اولین رئیس جمهور ایران برگزیده شد. بنی صدر با ایجاد دفاتر هماهنگی با رئیس جمهور در سراسر کشور، سعی در پی ریزی تشکیلاتی منسجم جهت بهره برداری از قدرت سیاسی آن بود (16/ محمدی، 1370، 162) دفاتر هماهنگی با رئیس جمهور وظیفه داشتند که اهداف و نظرات بنی صدر را در کشور دنبال کنند. روزنامه «انقلاب اسلامی» بنی صدر و روزنامه «میزان»، ارگان نهضت آزادی به جوسازی در این خصوص ‌‌پرداختند. سازمان مجاهدین خلق نیز با برگزاری گردهمایی متعدد و ایجاد درگیری عمومی‌‌به تبلیغ های گسترده در همین زمینه دست می‌‌زد. چندی بعد، بنی صدر علناً به حمایت از این سازمان پرداخت.(14/ کیهان، 24/3/1359)
در شهر ازنا  نیز نیروهای حامی بنی صدر، با تأسیس دفتر هماهنگی با رئیس جمهور  در کنار نیروهای مجاهدین خلق علیه انقلاب و نیروهای انقلابی فعالیت می‌‌کردند. ازجمله اقدامات آنها ایجاد مشکل واغتشاش هنگام سفر آقای هاشمی‌‌رفسنجانی به ازنا در زمستان 59، دعوت از بنی صدر برای حضور در ازنا، تجمعات و راهپیمایی های غیرقانونی، ایجاد درگیری های متعدد با نیروهای حامی‌‌انقلاب در خردادماه 1360 بود (مصاحبه های  1 و7و8و12 و13)

انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی‌‌در ازنا 


انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی‌‌در مورخ 24/12/1358 برگزارشد.
نیروهای فعال سیاسی منطقه ازنا و درود با آگاهی از نقش و جایگاه مجلس شورای اسلامی وارد این عرصه شدند. حجت الاسلام کروبی، نماینده امام، مرتباً به منطقه سرکشی می‌‌نمود، درصدد بود که جوانی از الیگودرز به عنوان نامزد نمایندگی مجلس در ازنا و درود معرفی کرد. اما با توجه به علاقه مردم به شهید صادقی، قریب به اتفاق مردم منطقه از نامزدی او حمایت ‌کردند. (مصاحبه های 1 و3و11) 
در این انتخابات رقابت اصلی میان شهید صادقی و مهندس هفده تن مسئول جهاد سازندگی شهر درود بود میزان آراء در اولین دور به حد نصاب نرسید و انتخابات به دور دوم کشیده شد. در دور دوم شهید صادقی و مهندس هفده تن بود که شهید صادقی با کسب اکثریت آراء به مجلس راه پیدا کرد. (اسناد موجود در دفتر بررسی و  نظارت  انتخابات  شهرستان ازنا)


سفر آقای هاشمی‌‌رفسنجانی به ازنا در سال 1359

 
در زمستان 1359 آقای هاشمی‌‌رفسنجانی رئیس مجلس وقت به ازنا سفر کرد و در مسجد امام حسین(ع) برای مردم سخنرانی کرد. هنگام خروج وی از مسجد برخی از نیروهای طرفدار بنی صدر و نیروهای مجاهدین خلق در اقدامی‌‌هماهنگ علیه ایشان شعار دادند سپس از پراکنده شدن مردم، این افراد به مسجد حمله برده و شیشه های آن را شکستند. (مصاحبه های 1و7 و23) این عمل باعث اعتراض شدید شهید صادقی شد و او طی بیانیه ای به افشای ماهیت عوامل هتک حرمت به مسجد پرداخت. در پی این اقدام، تعدادی از افراد مذکور بازداشت شدند. نیروهای حامی‌‌بنی صدر و مجاهدین خلق در اعتراض به بازداشت این افراد، از میدان ولی عصر تا مقر سپاه پاسداران (هلال احمر فعلی)، راهپیمایی اعتراض آمیزی انجام دادند. در راه با نیروهای بسیج درگیر شدند. (مصاحبه شماره 5) بنی صدر طی بیانیه ای از افراد بازداشت شده در ازنا حمایت کرد و ضمن مقایسه این افراد با بابی ساندرز (مبارز ایرلندی در زندان انگلیس) از این افراد ‌‌خواست که مقاومت کنند.(مصاحبه ها شمار1 و 3  و 9 و11) 

سفر بنی صدر به ازنا  


در اوایل بهار 1360 بنی صدر به دعوت دفتر هماهنگی با رئیس جمهور و به قصد تقویت نیروهای موافق خود به ازنا سفر ‌‌کرد. حفاظت از وی بر عهده نیروهای ارتشی خرم آباد قرار گرفت و از نیروهای سپاه ازنا خواسته ‌‌شد در مقر خود منتظر باشند تا در صورت نظر مساعد بنی صدر، از آنها "سان" ببیند. 
پس از سفر بنی صدر به ازنا، حوادثی رخ دادند که اوج آنها در 30 خرداد 1360 بود. (مصاحبه های 1 و 3 و 7و8و9و10)


درگیری 30 خرداد سال در ازنا 


پس از رأی عدم کفایت نمایندگان مجلس به بنی صدر، نیروهای حامی‌‌ او و مجاهدین خلق در اقدامی‌‌هماهنگ با پخش اعلامیه، تراکت‌، و پوستر از همفکران خود می‌‌خواهند در میدان راه آهن ازنا تجمع کنند. ولی با فرمان امام (ره) مبنی بر برخورد با هرگونه اغتشاش و با تیزبینی حجت الاسلام بهجتی امام جمعه وقت ازنا، مردم انقلابی شهر قبل از مجاهدین خلق در میدان راه آهن حاضر ‌‌شدند. با آمدن حامیان ‌‌بنی صدر و مجاهدین خلق، میان نیروهای انقلابی و آنها درگیری رخ داد. در پی درگیری، نیروهای حامی‌‌بنی صدر بازداشت شدند. (مصاحبه های 1 و 8 و 13 و 17 و 18)

فعالیت مجاهدین خلق در ازنا


فعالیت‌های سازمان در یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق به ازتا با نفوذ کمیته انقلاب اسلامی‌‌ازنا آغاز شد.
منافقین ازنا با منافقین الیگودرز درود و اراک در ارتباط بودند و با شایعه سازی، تجمعات غیرقانونی، بخش بیانیه و درگیری با نیروهای انقلابی فعالیت می کردند. بانزدیکی نیروهای منافقین و نیروهای حامی‌‌بنی صدر به یکدیگر به این فعالیت‌ها افزوده شد. روزنامه مجاهد نیز که ارکان سازمان مجاهدین خلق بود در سطح شهر ازنا توزیع می‌شد. پس از وارد شدن سازمان مجاهدین خلق به فاز مسلحانه علیه انقلاب، منافقین چندین عملیات تروریستی در ازنا انجام دادند. بمب گذاری در اماکن عمومی و ترور افراد عادی  ونیز طرح ترور برخی از شخصیت های انقلابی شهر ازنا، از جمله اقدامات آنها بود. پس از انجام اعمال تروریستی فوق اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی‌‌ منافقین در سطح منطقه را شناسایی و بازداشت کرد. افراد بازداشت شده در دادگاه انقلاب محاکمه و به تناسب جرایم خود به اعدام، حبس یا انفصال از خدمات دولتی محکوم گردیدند. از آن پس سازمان مجاهدین خلق در ازنا دیگر فعالیتی نداشته است (مصاحبه های 1و9 و12 )

منابع و مآخذ 
1. احمدی نژاد، هادی،(1386)نامه جاپلق و شهرهای همجوار،تهران، نشرآموزش کشاورزی.
2. بنیادی ،عبدالله ، (1386)، زندگینامه شهید آیت الله محمدحسین صادقی، ازنا، چاپخانه اسلامی
3. جعفریان، رسول، (1386 )، سازمان های مذهبی سیاسی ایران ،تهران، خانه کتاب.
4. حسینیان، روح الله ، (1375)،یکسال مبارزه برای سرنگونی رژیم شاه (بهمن 56- بهمن 57)، تهران ،مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
5 . خلیلی، اکبر،(1378)،گام به گام با انقلاب اسلامی‌‌،تهران،انتشارات سروش.
6دالوند،حمیدرضا.(1385)، انقلاب اسلامی‌‌درلرستان، تهران،مرکزاسناد انقلاب اسلامی.
7.رضوی، مسعود،(1376) ،هاشمی‌‌و انقلاب اسلامی‌‌و تاریخ  سیاسی ایران از انقلاب تا جنگ ، تهران ،انتشارات همشهری. 
 8. سمیعی ، عزیزالله ، (1382)، دانشنامه رجال و حاکمان کمره و جاپلق، تهران، نوای دانش.
9.سیمای تاریخی شهرستان ازنا و چاپلق ،(1374) ، ازنا، معاونت سیاسی اجتماعی استانداردی لرستان .
10. صحیفة نور،(1361) ،تهران ،مرکز  مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. 
12. کودتای نوژه ، (1384) ،تهران ،مطالعات پژوهش های سیاسی.
13. کوشکی ،محمدصادقی، (1387)،تبار ترور مروری برتاریخچه و کارنامه  تروریستی سازمان مجاهدین خلق،تهران ،مرکز اسناد انقلاب اسلامی.  14.کیهان ، روزنامه سراسری،(24 /3 /59)              
15. محمدی ری شهری ،محمد، (1383) ، خاطره ها، تهران ،مرکز اسناد انقلاب اسلامی. 
16. محمدی،م، (1370 )، تحلیلی برانقلاب اسلامی‌‌، تهران ،امیرکبیر. 
مصاحبه ها
1.آسترکی،مصطفی : مبارز فعال قبل از  انقلاب ، عضو کمیته انقلاب اسلامی‌‌،اولین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
تاریخ مصاحبه1 /4 /89 و 8 /4 /89  ،15 /4 /89 ،  20 / 4 /89 فایل صوتی موجوداست.
2.باقری، باقر:کارمند بازنشسته شرکت نفت ازنا  تاریخ مصاحبه  25 / 4/89 .
3. جلالی ،عزت الله : مبارز فعال قبل  از انقلاب ،عضو کمیته انقلاب اسلامی‌‌ازنا ، بازنشسته شبکه بهداشت درمان ازنا  تاریخ مصاحبه 28 /3 /89 ، 9 /3 /89، 11 /9 /86 
4. دبیری، حسن: اهالی روستای مرزیان ، کاسب سرشناس ازنایی ، تاریخ مصاحبه  20 /2 /89  
5. دستگردی، حاج رضا:  بازنشسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تاریخ مصاحبه  4/8 /89.
6. ذاکری فر،  محمد:جانباز جنگ تحمیلی،بازنشسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی‌‌تاریخ مصاحبه  27 /8 /89.
7. رنجبر، مرتضی :جانبازجنگ تحمیلی :بازنشسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تاریخ مصاحبه  30 /3 /89 ،     8 /4 /89 ، 9/4 /89 .
8. سلیمانی،محمود:رزمنده دوران دفاع مقدس،کارمند بازنشسته اداره غله ،تاریخ مصاحبه 5 /4 /88 .
9. سلیمانی،  مرادحسین: عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تاریخ مصاحبه   17 /3 /89، 18 / 8 /89  .
10. شفیعی، فرج اله:  اهل روستای مرزبان بازنشسته اداره آموزش و پرورش  تاریخ مصاحبه 1 /6 /89 .
11. صادقی،ابوالحسن : مبارز فعال قبل ازانقلاب ، بردارزاده آیه الله محمدحسین صادقی، تاریخ مصاحبه      7 /6/89.
12.صالحی،حاج جواد:  مبارز فعال قبل از انقلاب،رزمنده دوران دفاع مقدس،بازنشسته اداره آموزش و پرورش تاریخ مصاحبه، 13 /7 /89 ،1  /8 /89.
13. ولایتی،تقی : جانباز جنگ تحمیلی، بازنشسته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی‌‌تاریخ مصاحبه 21 /3 /89،       11 /4 /89.

سایت های اینترنتی:
1. (7/4/89) ، " تاریخچه فرمانداری شهرستان ازنا" ، استانداردی اسنان لرستان ،  .http://www.ostan-Li.ir
2. (3/5/89) ، " شهرستان ازنا " ، اداره کل ثبت احوال لرستان ،  http://www.Lorstan.nocr-ir
3. (27/4/89) ، " زندگینامه شهید صادقی " ، سایت تبیان ، http://www.tebgan.net
اسناد: 
1. اسناد موجود در دفتر بررسی و نظارت انتخابات شهرستان ازنا.
11. اسناد موجود در ستاد  اقامه نماز جمعه شهرستان ازنا.

صادق شفیعی

 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر Bird's Sound Of Desert , Azna 2010 صدای پرندگان دشت های ازنا لزوم تدوین طرح تحول شهری ازنا آغاز سال 2014 میلادی منطقه حفاظت شده شامل سفیدکوه سیدمحمد خاتمی با حضور در منزل دکتر حسن روحانی با وی دیدار کرد. فشار خون سربند در گذر زمان زن کوهنورد که به طرز معجزه‌آسایی زنده مانده بود کوهنوردی را از سرگرفت راه‌آهن ازنا با جانفشانی‌ من به ثمر نشست ! نوروز 1391
کلمات کلیدی وبلاگ ازنا (٥) دورود الیگودرز (٢) جاپلق (٢) فرزیان (۱) مومن آباد (۱) سفید کوه (۱) اشتران کوه (۱) لرستان گهر (۱) اشترانکوه (۱) دورود (۱) azna (۱) ایران (۱) لرستان (۱)
دوستان من تبادل لینک منتظران مهدی ازنا وبلاگ چغاگرگ وبلاگ كوهدشت وطنم دلفان نداي زاگرس ازنا نیوز دردهاي كهنه يك شهر خاطرات يك ازنايي شهر من ازنا ازنا ، شهر ياران گروه تاريخ شهرستان ازنــا خبرگزاري كوهستان سرد اليگودرز اولين وبلاگ رسمي روستاي گندمينه مونوگرافي روستاي دوزان ايل ميوند - چهارلنگ بختياري ايل ميوند - چهارلنگ بختياري پايگاه خبري لرنا نفس پاك زاگرس دورود پايتخت طبيعت ايران نازنيني ازدره شهر ازنا شهر غیور مردان بختیاری ازنا خبر اخبار فناوری اطلاعات کلوب مدیران و متخصصان شبکه اجتماعی بهشت من