حمید صوفی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ حمید صوفی
آرشیو وبلاگ
      اینجا ازناست* (این وبلاگی گردشگری ، تاریخی و اجتماعی است)
دشت های ازنا نویسنده: حمید صوفی - یکشنبه ٥ تیر ۱۳۸٤

ازنا


در فلات مرکزی ایران زمین و دامان پر مهر و محبت اشتران كوه، جایی ميان دشتهای وسيع و پربركت گاپله شهري آرميده است كه نام زيباي آن يادآور عظمت و خوبي هاي مردمي است قانع، صبور، با فرهنگ و با صفا. در وصف صفا و شرح شفاي اين شهر چه مي توان گفت جز خوبی . آری ازنا ، شهری که در آن اشترانكوه صبور و پر برف  دستی بر سینه دارد وسفيد كوه عاشق و پر گل به ما سلام میکند . از بالا سفره پر بركت جاپلق، پر خود را گشوده است و هر رهگذری را مسرور می کند  . آنچه ببيني همه كوه است و همه دشت، اما چه دشتي و چه كوهي. كوهش سلطان كوه ها و دشتش مادر دشت ها . از غرب دربند و چشمه قل قل و طيان، از شمال امامزاده قاسم و مؤمن آباد و دشت فرزيان . شهرستان ازنــا با ارتفاع ۱۸۷۰ متر از سطح دريا و با 000/110 هزار نفر ( 000/50) هزار نفر شهر ازنا و 000/60 هزار نفر جمعيت روستايي با ۲۲۱۲ كيلومتر مربع مساحت در دامنه پر مهر و صفاي اشترانكوه و در ۴۹ درجه و ۲۷ دقيقه طول جغرافيايي و ۳۳ درجه و ۲۷ دقيقه عرض جغرافيايي واقع شده است. عده اي تصور مي كنند چون شهرستان ازنا به عللي در لرستان واقع گرديده مردم آن نيز نژاداً لر مي باشند اما نژاد مردم شهرستان ازنا آريايي و فارس و لهجة‌مردم آن فارسي اراكي که به آن گاپله ای هم می گویند مي باشد. اقلیت های ترک ، ارامنه، یهودی ، گرجی ،بختیاری و قشقایی در شهرستان ازنا زندگی  میکنند که هرکدام تاریخی کهن از این خطه در سینه دارند . اين شهر قبلاً جزء حوزه عراق عجم ( استان مركزي ) قرار گرفته بود كه در دومين تقسيمات كشوري در سال ۱۳۱۷  متاسفانه جزء حوزه لرستان قرار گرفت . ازنا را از لحاظ تاریخی به ارامنه نسبت می دهند و به واقع هم همین طور است . می گویند در حدود 700 سال پیش ارامنه، شهر ازنا را بنا کرده اند ، تعداد نامها و آثار ارمنی و شواهد و قراین بدست آمده در ازنا بسیار زیاد است . از آن جمله می توان به روستاهای زرنان و آرمن اشاره نمود که در آن آثار بسیار زیادی از ارامنه یافت شده است . کلیسا و قبرستان ارامنه روستای مذکور که اکنون ویرانه های آن باقی است از آن جمله اند . این روستا اکنون مسعود آباد نامیده می شود .عده ای هم نام ازنا را نامی ارمنی می نامند و آنرا به آزنار نسبت می دهند شاید آزنار قهرمان نامی ارمنستان را می گویند . ارامنه ازنا که به تهران مهاجرت کرده اند در عید پاک که مصادف با عید نوروز است به ازنا و مناطق همجوار آن سفر می کنند و چند روزی ساکن می شوند . وارطان و طاطاووس مقدس هم در نزد آنان از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است .در زمانهای گذشته قهوه خانه تیگران ارمنی همیشه پاتوق جوانان قدیم ازنا بود .بله ، دشت پاجه لک با آن مردم باصفا و سخت کوشی که دارد واقعا برازنده صفت زیبایی و چشم هر رهگذری را سحر جلو های زیبای خود میکند  . از آخرین نقطه جنوب غربی ازنا که آبشار زیبای ازنا درنزدیکی دره اسپر گرفته تا طیان و قلعه رستم و ترشاب و گنداب و روستاهای بربرود همگی بسیار با صفایند . در چهره تک تک آنان سخت کوشی و محبت موج می زند. مردم پاچه لک همگی کشاورز پیشه اند و البته از این گذر درآمد خوبی دارند و کفاف زندگی خود را می دهند به طوری که به زحمت نیفتند . در تنگ بیدستانه در نزدیکی طیان و دربند چاه یا چشمه ای وجود دارد که آب بسیار سردی از آن بیرون می آید و محل صفای گردشگران است . چشمه قلقل ، آبشار ازنا ، تونل برفی ، کمندان،دهکده گردشگری دره تخت، سیدصوفی،دریاچه گهر، دشت طیان ،شن اسکی،سفید کوه کوچک وبزرگ با دره های فراوان، قلل اشترانکوه شامل گل گل،سن بران،میرزایی،فیالستون،تخت شاه،پیارو،ازنادره، در جنوب و امامزاده قاسم ، امامزاده پیرعباد،شاهزاده عبدالله مومن آباد، امامزاده طازران،باغ مرزیان، سه دریاچه دره باغ و رشیدی و خروسان، دشت قره ملک، غار تنبورلی ،داوود پیغمبر و قلعه دز تا دشت های کامیان و مالیچه و قلل مرتفع چال خاتون و راسبند و تنگ قاقان در دشت جاپلق که همگی دشت های حاصلخیز کشاورزی اند از نقاط گردشگری عمده و زیبا به حساب می آیند. روستای دربند شهرستان ازنا باسرسبزی فوق العاده گویی مانند شمال است مردم آن هم بیشتر به صیفی کاری مخصوصا گوجه فرنگی اشتغال دارند که جدای از آن خود مردم دربند هم مردم بافرهنگ و خوبی هستند . این را تمام گردشگرانی که به آنجا رفته اند می گویند .از تمام ایران جهت کوهنوردی در اشترانکوه و سفر گهر از دربند شهرستان ازنا عبور می کنند . مخصوصا آن مغازه ای که در نبش پل روستا و روبروی مسجد است مغازه باصفایی است . دربند و کرچیان و محمود آباد در کنار سفید کوه زیبا و از طرفی هم در پای اشترانکوه واقع شده اند . اشترانکوه این کوه زیبا که میلیون ها سال ماوای بشر بوده در5 کیلومتری جنوب ازنا واقع شده است.در دشت های ازنا که مینگری در انتهای آن چشمانت به یکباره از زمین به سینه سترگ اشترانکوه می افتند که هیبتی بس بزرگ دارد . گاهی احساس میکنیم که اشترانکوه با انسان ها صحبت میکند و به واقع این کوه پر از عاطفه ای است که انسان با دیدن آن دوست دارد آنرا ابراز کند . از قلل پر برف آن که هزاران سال است بر روی یکدیگر تلنبار شده اند تا دامنه های آن زندگی در جریان و گردش گردشگران برقرار می شود .ازنــا يكي از شهرستان هایی است كه از نظر صنعتي و اقتصادي و گردشگري حائز اهميت بسيار مي باشد. از جنبه کشاورزی دشت های پهناور و پر محصول جاپلق و نیز مناطق مختلف جنوبی ازنا بسیار اهمیت دارند . گرجی یکی از روستاهایی است که در این دشت واقع شده اند  در خصوص گرجي مي توان گفت كه گًرج(Gorj) در زبانهاي قديم به معني تيز ، زرنگ و زبل معني مي دهد. علت اطلاق اين صفت به مردم گرجي ( به طور كل نژاد گرجستاني چه در شمال ايران و چه ساير مناطق ) اين بوده است كه به علت شرايط آب و هوا و غيره (دامداري و گله داري و سوار كاري …) داراي صفت خاص خود بوده اند. گرجي ها را سوار كارني تيز و حرفه اي و دلير بيان كرده اند. گرجي هاي ازنـا مهاجرين مناطق گرجستان ايران. كه  بخشي بوده اند كه توسط شاه اسماعيل و به ميل خود به ايران كوچ كرده اند. اكنون و در اثر گذشت زمان، نژاد گرجي هاي ازنا با ساير اقوام اين منطقه آميخته شده است و ديگر به زبان گرجي صحبت نمي كنند . از نام ايلات و فاميلهاي گرجي مي توان به دهقان ها كه مشهور ترين نام در گرجي مي باشند اشاره نمود . سابقاً‌ روستاي گرجي در نزديك رودخانه ازنا قرار داشت كه در گذشته در اثر سيل ويران گرديد و مردم سخت كوش آن در بالا تر از محل روستاي سابق دوباره روستاي گرجي را بنا نهادند. گرجي داراي قلعه اي در شمال و نزديك سفيد كوه مي باشد كه به قلعه گرجي ( قلا گرجي ) مشهور است. گرجي داراي امكانات پيشرفته اي چون تلفن ـ‌ گاز ـ راه آهن و اينترنت مي باشد. ازنا را شايد بتوان عجيب ترين منطقه جغرافيايي و در ضمن يكي از مناطق مهم ناميد. مناطق جغرافيايي ازنا طوري است كه هم داراي كوه و هم دشت مي باشد. ۸۰٪ مساحت شهرستان ازنا را دشتها تشكيل مي دهد که این مشخصه، وضعيت جغرافيايي زیبایی ایجاد کرده است  اما اين دشت ها كه به نوبه خود جزء بهترين مناطق كشاورزي ايران نيز مي باشد به طرز زيبايي به يكباره به كوههاي سر به فلك كشيده از جمله اشترانكوه، سفيد كوه بزرگ و كوچك از پایین و چال خاتون و مسترون (‌ماه سران ) … از بالا  تبديل مي شود. اين وجه جغرافيايي همراه با بارش 600 میلیمتر باران  وضع اقتصادي كشاورزان را بهبود بخشيده به طوري كه شهرستان ازنا علاوه بر محصولات گندم ، جو، ذرت، آفتابگردان،کلزا،چغندر، حبوبات و بقولات،و محصولات باغی انگور، سیب،گیلاس،گردو،بادام،و سیفی جات مانند هندوانه و گوجه فرنگی  حدود1۰٪ لوبياي ( چيتي و سفيد و قرمز) كشور را توليد مي كند. طبق آمار سازمان جهاد كشاورزي لرستان، شهرستان ازنا مقام اول را در توليد گندم استان دارا مي باشد. در فصل بهار از ميان كشتزارهاي سرسبز ازنا ديدن قلل پر برف اشترانكوه كه مشرف بر اين دشت ها مي باشد نعمتي است كه نصيب هركسي نمي گردد و صفاي خاص خود را دارد. معادن سنگ چيني صادراتي که لعل ازنا و آریا سنگ ازنا  مشهورتر و مدرن ترین در کشور ودر كشورهاي مختلف حرف اول را در كيفيت مي زند كه ديگر جاي توضيح و تفسيري ندارد. شهرك سنگ در منطقة برن آباد( برنا آباد) شهرستان ازنا مهمترين توليدات سنگ منطقه را دارد و سنگ تالك مسعود آباد جزء مرغوب ترين سنگ هاي تالك ايران است كه مصارف پزشكي و صنعتي و آرايشي دارد. در خصوص شهرسازي و برنامه ريزي شهري مي توان ازنا را بهترين شهر منطقه از نظر مهندسي عمران شهري ناميد . خيابان هاي منظم ، ساختمان هاي دولتي و بناهايي كه به سبك خارجي ساخته شده، ازنا را به يك شهر تقريباً اروپـايي بدل نموده است.  خوشبختانه با طراحي نقشه هاي كوي ياس و بهار ازنا،‌ شهر نظمي دوباره يافته است. ادامه اين بحث را به سفر شما به شهرستان ازنا و بازديد از مناطق اشترانكوه ، درياچة‌ گهر و تونل برفي موكول مي كنيم. از محله هاي قديمي ازنـا مي توان به چالسپار ـ ده ازنا ـ‌ صاحب الزمان ـ نيروگاه ـ شركت ( شركت نفت ) ـ اصغر آباد ـ راه آهن نام برد كه محله هاي وليعصر و جهاد و كوي امام حسين مناطق جديدي هستند . خيابان هاي ازنا به طرز منظم و زيبايي بدون بن بست به يكديگر وصل هستند و ساختمان ها بدون هرگونه بي نظمي در كنار يكديگر با نماهاي مختلف قرار گرفته اند .

 

 

  نظرات ()
مطالب اخیر Bird's Sound Of Desert , Azna 2010 صدای پرندگان دشت های ازنا لزوم تدوین طرح تحول شهری ازنا آغاز سال 2014 میلادی منطقه حفاظت شده شامل سفیدکوه سیدمحمد خاتمی با حضور در منزل دکتر حسن روحانی با وی دیدار کرد. فشار خون سربند در گذر زمان زن کوهنورد که به طرز معجزه‌آسایی زنده مانده بود کوهنوردی را از سرگرفت راه‌آهن ازنا با جانفشانی‌ من به ثمر نشست ! نوروز 1391
کلمات کلیدی وبلاگ ازنا (٥) دورود الیگودرز (٢) جاپلق (٢) فرزیان (۱) مومن آباد (۱) سفید کوه (۱) اشتران کوه (۱) لرستان گهر (۱) اشترانکوه (۱) دورود (۱) azna (۱) ایران (۱) لرستان (۱)
دوستان من تبادل لینک منتظران مهدی ازنا وبلاگ چغاگرگ وبلاگ كوهدشت وطنم دلفان نداي زاگرس ازنا نیوز دردهاي كهنه يك شهر خاطرات يك ازنايي شهر من ازنا ازنا ، شهر ياران گروه تاريخ شهرستان ازنــا خبرگزاري كوهستان سرد اليگودرز اولين وبلاگ رسمي روستاي گندمينه مونوگرافي روستاي دوزان ايل ميوند - چهارلنگ بختياري ايل ميوند - چهارلنگ بختياري پايگاه خبري لرنا نفس پاك زاگرس دورود پايتخت طبيعت ايران نازنيني ازدره شهر ازنا شهر غیور مردان بختیاری ازنا خبر اخبار فناوری اطلاعات کلوب مدیران و متخصصان شبکه اجتماعی بهشت من